Aşkın ateşi ısıtır suları, sular soğutamaz aşkı.

Soneler, William Shakespeare

 "Sevgi mi? Sevgi, bir erkeği ya da kadını geri kalan tüm erkeklere ve kadınlara yeğlemektir."

Kroyçer Sonat, Kroyçer Sonat, Lev Tolstoy

 Aşkın hiç gözü yoktur denir.

Veronalı İki Soylu Delikanlı, William Shakespeare

 İş olmadıkça tüm bilgiler boşunadır ve aşk olmadıkça tüm işler boştur...

Ermiş, Halil Cibran

Evrenin bir tek yaratıkta özetlenmesi, bir kişinin Tanrı'ya ulaşacak kadar büyümesi, işte aşk budur.

Sefiller, Victor Hugo  

"Aşk

Tutkunun yaşlı kıyameti."

Mektup Aşkları, Leyla Erbil

 "Ve bütün insanlar da kendilerini düşündüklerinden değil, insanın içinde sevgi bulunduğu için hayattalar."

İnsan Ne ile Yaşar, Lev Tolstoy

Gönül aşka karşı daima çocuktur.

Sergüzeşt, Samipaşazade Sezai 

Şiddetle başlayan hazlar, şiddetle son bulurlar,

Ölümleri olur zaferleri,

Öpüşürken yok olan ateşle barut gibi.

En tatlı bal bile tadıldıkça bıkkınlık verir,

Aynı tat isteği, iştahı köreltir.

Onun için, ölçülü sev ki uzun sürsün sevgin,

Hedefe hızlı giden, yavaş kadar geç varır.

Romeo ve Juliet, William Shakespeare 

 Sen benim sevgilimsin, sevsen de, sevmesen de,

Aradığım yerlere benzeyiş buldum sende.

Bütün Şiirleri, Sabahattin Ali

Aşkla tehlikeli bir oyuncak gibi oynamak istiyordum…

Kağnı - Ses - Esirler, Sabahattin Ali

Cihan alem herkes bilsin ki en güzel ibadet sevebilmektir...

Yunus Emre, Necip Fazıl Kısakürek

 "Battığı yer ölüm çıktığı yer aşk."

Ay Tiradı, A. Ali Ural

Hiç kimse aşk bahçesine iki üç adım atmadı ki o bahçıvandan ona yüzlerce selâm gelmesin.

Dîvân-ı Kebîr, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

 Gönülle aşk,

Ahmed’le Ebû Bekr gibi mağara dostu...

Dîvân-ı Kebîr, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî 

Dünyada insana sevgiden daha gerekli bir şeyin olmadığı kesin.

Genç Werther’in Acıları, Johann Wolfgang Von Goethe

 "Aşk derdi nasıldır? İster misin bunu apaçık öğrenmeyi? Sabah rüzgarından sorma; kılıçtan sor!"

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

 "Aşk sarhoşluğu beni harap etti; ama varlığımın esası, o haraplıktan mamur olmada."

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

"Aşk yolu, bir yoldur ki; ne ucu var, ne kıyısı. O yolda can vermeden başka hiçbir çare bulunmaz."

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

 "... yaşlıyım, ama aşk derdiyle çocuk!"

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

 “Aşk sahrasının yokuşu da tuzak, inişi de.”

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

 “Merak etme, aşk akıllı kişiye nasip olmaz.”

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

"Sevgili, senin aşkın hayret fidanıdır. Vuslatın da hayretin kemâli.""

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

Kapısı toprağına yüz koyanlar

Erer dergâhına dergâhı söyler

Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi

(Sevgilinin kapısının toprağına yüzünü koyan âşıklar, dergâhına ulaşır, dergâhını konuşurlar.)

Efendim, ben sevgiden yanayım.

Eğer bir aşırılık yapacaksak, sevgiden yana olsun bu.

Piyesler 1, Sezai Karakoç

"Sevmek, mübalağa sanatıdır. Abartın!"

Erbain, İsmet Özel

"Bir insanın sevgisini arttıran şey ona ulaşamamasıdır. Çünkü insan ulaşamadığı şeyi daha çok sever."

Uyûnü’l-Ahbâr, İbn Kuteybe 

 Nedir aşk?

İnsanın kendinden çıkma gereksinimi.

Apaçık Yüreğim, Charles Baudelaire

İçinde muhabbet olmayan herşey eksiktir.

Savaş Ş. Barkçin

Aşk, başkasıyla paylaşmak istemediğimiz anları sadece sevdiğimiz kişiyle paylaşmaktır...

? 

Seven kadın sevilen erkeği her zaman aşar...

Malte Laurids Brigge'nin Notları, Rainer Maria Rilke 

 "Sevilenden uzak kalmaya sabretmek, belânın en ağır türlerindendir."

İbn Hazm el-Endülüsî

"Bir kimseden uzak durmak sevgisizlik belirtisi olmadığı gibi çok görüşmek de sevginin belirtisi değildir. Asıl sevgi kalplerin yakınlığıdır."

İmâm Ebû Yusuf 

Siyeru A'lâmi'n-Nübel'a, İmâm Zehebî 

Allah aşk sebebiyle kırılmış kalplere karşı çok merhametlidir.

Ahmet Turan Esin  

 "aşkı nerden bilecek bir kerecik ölmeyen..."

I seni sensiz yaşamak 1

I serdar tuncer

*

Seni Sensiz Yaşamak 1

Mendiline aşk düşer kar bakışlı dağlarda

Gözlerinde buz yanar dilenciler şahının

Ceylanlar su başında susuzluktan ağlar da

Anlarsın türküsünü bir ömürlük ahımın

Mendiline aşk düşer kar bakışlı dağlarda

Elinden seni içmek avare bir yıldızın

Uyutmak uykuları kör geceler boyunca

İki büklüm dururken başucunda sonsuzun

Kapanmak secdelere geldiğini duyunca

Elinden seni içmek avare bir yıldızın

Rakseder dudağında bedensiz kelebekler

Aşk değil mi cevabı çıldırtan bilmecenin

Bir sen kaldı geride, o hala seni bekler

Özlemiyle güneş ağlar döneceğin gecenin

Raks eder dudağında bedensiz kelebekler

Zamansız vurgun yürür kuşların kanadına

Ay ışığı gülemez, kapanırsa kapılar

Dalgalanan ben olurum, denizlerin adına

Sende bir rüzgar eser, beni virane kılar

Zamansız vurgun yürür kuşların kanadına

Utanır kaldırımlar gözlerimin renginden

Yürüdüğüm boşlukta gölgem hatıra kalır

Bir an gelirki kalbim firar eder kalbinden

Güneş karanlığa kızar, gökyüzünden usanır

Utanır kaldırımlar gözlerimin renginden

Kardan adam öpmez ki çöllerin dudağını

Deliler sultanıyım, hüzne diyet ödeyen

Gökler niye yazmamış gözlerinin çağını

Aşkı nerden bilecek bir kerecik ölmeyen

Kardan adam öpmez ki çöllerin dudağını

Serdar Tuncer

*

(https://youtu.be/KmiTe3nr_Hs)

hâlbuki aşk, başka ne olsundu hayatın mazereti...

I münacaat

 I ismet özel

*

Münacaat 

Bu yaşa erdirdin beni, gençtim almadın canımı

ölmedim genç olarak, ölmedim beni leylak

büklümlerinin içten ve dışardan

sarmaladığı günlerde

bir zamandı

heves ettim gölgemi enginde yatan

o berrak sayfada gezindirsem diye

ölmedim, bir gençlik ölümü saklı kaldı bende.

Vakti vardıysa aşkın, onu beklemeliydi

genç olmak yetmiyordu fayrap sevişmek için

halbuki aşk, başka ne olsundu hayatın mazereti

demedim dilimin ucuna gelen her ne ise

vay ki gençtim

ölümle paslanmış buldum sesimi.

Hata yapmak

fırsatını Adem’e veren sendin

bilmedim onun talihinden ne kadar düştü bana

gençtim ben ve neden hata payı yok diyordum hayatımda

gergin bedenim toprağa binlerce fışkını saplar idi

haykırınca çeviklik katardım gökyüzüne

bir düşü düşlere dalmaksızın kavrayarak

bulutu kapsayarak açmadan buluta içtekini

tanıdım Ademoğlu kimin nesiymiş

ter döküp soru sormak nereye sürüklermiş kişiyi

Çeşme var, kurnası murdar

yazgım

kendi avcumda seyretmek kırgın aksimi.

Gençtim ya, ne farkeder deyip geçerdim

nehrin uğultusu da olur, dalların hışırtısı da

gözyaşı, çiğ tanesi, gizli dert veya verem

ne fark eder demişim

bilmeden farkı istemişim.

Vay beni leylak kokusundan çoban çevgenine

arastadan ırmaklara çarkettiren dargınlık!

Yola madem

çöllerdeki satrabı yalvartmak için çıkmıştım

hava bozar, yüzüm eğik giderdim yine

yaza doğru en kuduzuyla sürüngenlerin sabahlar

yola devam ederdim.

Münacaat

Gençtim işte şehrin o yatık raksından incinen yine bendim

gelip bana çatardı o ruh tutuşturucu yalgın

onunla ben

hep sevişecek gibi baktık birbirimize.

bir kez öpüşebilseydik dünyayı solduracaktık.

Oysa bu sürgün yeri, bu pıtraklı diyar

ne kadar korkulu yankı bulagelmiş gizlerimizde

hani yok burda yanlışı yoklayacak hiç aralık

bütün vadilere indik bir kez öpüşmek için

kalmadı hiç bir tepe çıkılmadık

eriyeydik nesteren köklerine sindiğimizce

alıcı kuş pençesiyle uçarak arınaydık

ah, bir olaydı diyorduk vakar da yoksanaydı

doğruydu böyle kan telef olmasın diye çabalamamız

ama kendi çeperlerimizi böyle kana buladık

gönendi dünya bundan istifade

dünya bayındırladı:

Bir yakış, bir yanış tasarımı beride

öte yakada bir benî adem

her gün küsülü kaldık.

Bunca yıl bu gücenik macera beni tutuklu kılan

artık bu yaşa erdirdin beni, anladım

gençken almadın canımı, bilmedim

demek gökten ağsa bile tohum yürekten düşecekmiş

çünkü hataya bağışık büyük hatadan beri nezaret yer

çiğ tanesi sanmak ne cüret, gözyaşıymış

insanın insana raptolduğu cevher.

Şimdi tekrar ne yapsam dedirtme bana yarabbi

taşınacak suyu göster, kırılacak odunu

kaldı bu silinmez yaşamak suçu üzerimde

bileyim hangi suyun sakasıyım ya rabbelalemin

tütmesi gereken ocak nerde?

İsmet Özel

*

(https://youtu.be/iZP6SBckVbg?si=kARMxHygETBSBrve)

Aşk, perdeleri yırtmaktır. Aşk, sırları çözmektir ve cemal-i yâri burada görmektir. Burada, cemal-i yâri göremeyen körler, yarın ahrette de kör olacaklar ve cemal-i yâri göremeyeceklerdir.

Dinle NİYAZİ’nin sözün,

Bir nesne örtmez Hak yüzün,

Hak’tan ayân bir nesne yok,

Gözsüzlere pünhân imiş..

Aşk, dağları deldirir. Aşk, maksuda erdirir. Aşk, vecdi buldurur. Vecd ise, aşk-u şevkin nefse galip gelmesi hali olduğundan, zâkire zikrin tadını tattırır. Bu öyle bir haldir ki, o ânda zâkirin uzuvlarından birisi kesilse veya kopsa, aşk-u şevk-i vecd ile zikreden Cemal-i lâ-yezali müşahede ettiğinden, o haz ve lezzet içinde acısını bile duymaz. Âşıkların ölümleri halinde de, cemale vuslât bulunduğundan, ruhun vücuttan ayrılmasının acısını, âşık mâ’şuku ile buluşmanın derin hazzı içinde duymaz.

Aşk Yolu Vuslat Tariki, Muzaffer Ozak 

*

gelin ey âşıklar gelin...

(https://youtu.be/D24mOVkylbc?si=LsKWXWXmEa85gGTj)

*

Gelin Ey Âşıklar Gelin

Gelin ey âşıklar gelin

Bu menzil uzağa benzer

Nazar kıldım şu dünyâya

Kurulmuş tuzağa benzer

Bir pîrin eteğin tuttum

Ana belî deyüp gittim

Nice yüz bin günâh ettim

Her biri bir dağa benzer

Pîrim diyemedim ere

Varamadım doğru yola

Günâhım çok yüzüm kâre

Eller yüzü ağa benzer

Günâhım çok başım kaygu

Terk etmedim fenâ huyu

Cümle âlem benden eyu

Benden kemter yoğa benzer

Çağla Dervîş Yûnus çağla

Sen özünü Hakk’a bağla

Ağlar isen başına ağla

Elden vefâ yoğa benzer

Yunus Emre

benim gönlüm tâ ezelden aşk'tan gelir aşka gider...

Aşktan Gelir Aşka Gider, Dervish Brothers

(https://youtu.be/t107ra-XOhM?si=QVxjkk42LelN-WUe)

*

Aşk'tan Gelir Aşka Gider

Benim gönlüm tâ ezelden,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider...

Bir Yol öğrendim Güzel'den, 

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Ten içinde misâfir Cân,

Sûretim ayna, zâhir Cân,

Doğuştan bir muhâcir Cân,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Yol küser yolcu durunca,

Anca başlar, tam varınca,

Mâsivâ çöl, ben karınca,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Bir kanadı kırık kumru,

Yazan böyle yazmış Emr'i, 

Bir kelebek, üç gün ömrü,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Gönlümün boynunda halka,

Bâzı Hakk'a, bâzı halk'a,

Usul usul, düşe-kalka,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider...

Rûhumun dizleri yara,

Yıldızlara sora sora,

Gölgem Yâr'in ardı sıra,

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Dost'a varan var mı? Hani?

Varmak için değil yani,

Adı üzerinde "Fânî"...

Aşk'tan gelir, Aşk'a gider... 

Ferhâd Fânî

 "İnsanlar iki çeşittir:

- Seni terk etmek isteyen, kapının deliğinde bile bir çıkış yolu bulur.

- Seni seven ise, kayada bile bir giriş yolu açar."

Sevmek kumaşı kaliteli insan işidir...

Uğur Işılak

 "Aşka karşı sabretmek, belaya karşı sabretmekten daha zordur; tıpkı sevilen birine sabretmenin, sevilmeyen birine sabretmekten daha zor olması gibi."

Ahbâru'n-Nîsâ, İbnü'l Cevzî

aşkın pazarında canlar satılır...

Yusuf'u Kaybettim, Bora Ebeoğlu

(https://youtu.be/O4rn-jBFrJ8?si=xFmVuC8hrwjZljza

*

YUSUF'U KAYBETTİM

Yusuf'uu kaybettim Kenan ilinde

Yusuf bulunur, Kenan bulunmaz

Bu aklı fikr ile Leylâ bulunmaz

Bu ne yâredir ki çâre bulunmaz

Aşkın pazarında canlar satılır

Satarım canımı alan bulunmaz

Yunus öldü deyu selan verirler

Ölen beden imiş, âşıklar ölmez

Yunus Emre

Delilerle ve aşıklarla tartışmamalı.

Animal Triste, Monika Maron

 "biz kavgadan korksaydık âşık olmazdık..."

I dizi; sevda kuşun kanadında 

I ayhan özen

(https://youtu.be/oQ3xPsUFosk)

"aşk deyince ötesini arama..."

I mihriban

I abdurrahim karakoç

(https://youtu.be/jTFVjfMOQzU)

&

Mihriban

Sarı saçlarına deli gönlümü 

Bağlamışlar, çözülmüyor Mihriban 

Ayrılıktan zor belleme ölümü 

Görmeyince sezilmiyor Mihriban 

Yar, deyince kalem elden düşüyor 

Gözlerim görmüyor aklım şaşıyor 

Lambada titreyen alev üşüyor 

Aşk kağıda yazılmıyor Mihriban 

Önce naz sonra söz ve sonra hile 

Sevilen seveni düşürür dile 

Seneler asırlar değişse bile 

Eski töre bozulmuyor Mihriban 

Tabiplerde ilaç yoktur yarama 

Aşk değince ötesini arama 

Her nesnenin bir bitimi var ama 

Aşka hudut çizilmiyor Mihriban 

Boşa bağlanmış bülbül gülüne 

Kar koysan köz olur aşkın külüne 

Şaştım kara bahtım tahammülüne 

Taşa çalsam ezilmiyor Mihriban 

Tarife sığmıyor aşkın anlamı 

Ancak çeken bilir bu derdi gamı 

Bir kördüğüm baştan sona tamamı 

Çözemedim çözülmüyor Mihriban

Abdürrahim Karakoç / 1960 (Dosta Doğru)

"gerçek sevgi almak değil vermektir..."

I abraham joshua twerski

(https://youtu.be/JwqQqwenmc0)

 "bir insanı sevmeye yokluğundan başlanır..."

I dizi; tutunamayanlar

I murad zaloğlu, osman nail doğan

(https://youtu.be/HYAKQevYEN4?si=kzfM8A-FMINNNVW2)

 "birer bıçak vermedi mi ellerinize züleyha?..."

Bu Yusuf'un Zindandan Seslenişidir

Eğilin önümde çağdaş güneşler!

Kenanlı yıldızlar varın secdeye!

Issız çöllerde, derin kör kuyularda

Ben görürüm camgöbeği düşleri

Ve ben yorarım sırma şafaklarda,

Bulanık, korkulu düşlerinizi...

Tebessümlerimi yollarım vakur kervanlarla

Küfür karanlığı gecelerinize,

Sonra düşüncelerinizi yeşertirim...

İnce belli üç attır Tih sahrasında;

Güzelliğim, sabrım ve yalnızlığım.

Çılgınca yarışırlar kader güzergahımda;

Nalları değer kader çizgilerinize...

Bilemiyorum, bensiz nasıl olursunuz?

Cibril nefesli rüzgarlarda perdelenir gözleriniz,

Körpe bir ceylan gibi kaçıp gider güzellik,

Ateş yağar avuçlarınıza bir yerden,

Nil söndüremez içinizdeki yangınları,

Ağulu bir yılan ölüsü gibi yatar durur öyle

Mu’cizelere gebe Kızıl Deniz...

Dinleyin hele dinleyin çağdaş kadınlar!

Gamzesiz, zülüfsüz, yorgun kadınlar!

Mor mor halkalarda tutsak kadınlar!

Birer bıçak vermedi mi ellerinize Züleyha?

Çizdirmedi mi güzelliği avuçlarınıza?

Züleyha dedim ya biraz durmalısınız;

Lacivert çöl gecelerinden bir parçadır o,

Gözbebeklerinde dinlenir bereketli Nil...

Nasıl anlatsam size Züleyhayı;

Gözleri bir vaha gibi yeşil...

Ve gidin!

Nereye giderseniz gidin!

Kuyular her yerde derin!

İster Kenan illerinde, ister Mısır’da,

Zindanlar karanlık, mahzenler serin...

Hapsederim gençliğimi damarlarıma,

Kaç kere yaşanmış bir cenge girerim;

Unuturum sizi çağdaş kadınlar!

Sarılırım sımsıkı soğuk demirlere,

Kıtlıktan, bereketten haber veririm...

Ben yorarım düşlerinizi böyle bilin!

“Ümmü’l Kitab” üstüne yemin ederim;

Bir gün beni çağıracaksınız.

Yediye ve katlarına yemin olsun ki;

Bana muhtacsınız!

Bana muhtacsınız!

Bana muhtacsınız!

Dilâver Cebeci

 "aşktan yana söz duyunca..."

I ben hep seni düşünürüm

I hasan sağındık

I şiir; abdurrahim karakoç

(https://youtu.be/hEJOeSiN_KU)

&

Ben Hep Seni Düşünürüm

Ben Hep Seni Düşünürüm

Aşktan yana söz duyunca,

Ben hep seni düşünürüm.

Uçsuz hayaller boyunca,

Ben hep seni düşünürüm.

Yıldızlar kayar yüceden;

Renkler sıyrılır geceden;

Yüreğim sızlar inceden;

Ben hep seni düşünürüm.

Aklın ucu değer hiçe;

Yol ararım içten içe.

Kâinat uyur sessizce,

Ben hep seni düşünürüm.

Korkunun bittiği yerde,

Haz duyarım perde perde.

Bir mezar görsem bir yerde,

Ben hep seni düşünürüm.

Zaman hep sonsuza akar

Meyve dökülür, dal kalkar.

Çiçeklere bakar bakar,

Ben hep seni düşünürüm.

Rüzgâr eser ilden ile

Sağlıkta bitmez bu çile.

Vardan öte, Yokta bile

Ben hep seni düşünürüm.

Abdürrahim Karakoç

"aşk, sahip olduğumuz her şeyden ferâgat etmektir..."

I simone de beauvoir

(https://youtu.be/zIU7OY1p8Vk)

Bir Hint kılıcı gibi olan ayrılık keskindir. Fakat aşk kılıcı daha da keskindir.

• Dîvân-ı Kebir, Mevlânâ

&

Bir kılı kırka yarar ayrılık.. ve aşk, bin parçaya doğrar, doğurmak için âşığı.

Hicrân da aşk ateşi gibi yakar.. ne var ki; ateş vardır oldurur, ateş vardır öldürür!

Yüce Dağ Başında Kar Boran Boran, Ayşe Özaltın

(https://youtu.be/MYQQ8vC_n6o?si=3hAAF5qM4mOCtlmL)

.

.

.

Aşk, hasretin miğferi midir; hicrân, aşkın mihengi mi?!

Su içindeki balık mı suyu daha çok arar yoksa bir damla suyu bir inci mi?!

Uzaklık mı daha yakındır; yakınlık mı çok daha uzak?!

Kayadan İndim Bugün, Zahter

(https://youtu.be/of7_WwCSCy4?si=IOpk14Se08e_aHWC)

.

.

.

Ezelde buluşan, orta yerde ayrılır gibi görünüp sonra ebediyyen kavuşanlar bir kelâm etse; ayrılığın ateşiyle küle dönüp kul olanlar dikkat kesilse.

Ve bir perdedir; aralansa...

Âşık susarsa, ârif konuşursa helâk olur, diyenler dinlese, âşıklar konuşsa, ârifler sussa; n'olur?!

Kevser Irmağı, Özlem Özdil

https://youtu.be/nP5YaA8Kook?si=H43cNmv0_ZgpB589

 Arafat’ta, yavru kuş gibi zayıf düşmüş bir genç İbn Abbas’ın yanına getirildi.

“Ne olmuş buna?” diye sordu.

“Aşk” dediler.

?

 "Sevginin hakikati; sevgiliye meyletmek, onun sevdiği ve hoşnut olduğu şeyleri kendi sevdiklerinin önüne almak, onun edebi ve ahlakı ile ahlaklanmaktır."

?

 İlk önce bilinmesi gereken asıl, marifet ve idraksiz, yâni bilip anlamadan sevginin tahakkuk edemiyeceğidir. Çünkü insan, ancak bildiğini sever. Bunun için cansız bitkilerin sevgi ile vasıflanması mümkün değildir. Sevgi, canlı ve anlayışlı olanların özelliğidir, Bu idrâk edilen eşyada idrâk edip anlayanın tabiatine uygun hoşuna gidip zevk aldığı ve tabiatine uymayıp hoşuna gitmiyen, canını sıkan ve bir de ne zevk, ne de elem veren olmak üzere üçe ayrılır. Anladığı, zevk ve rahatlık duyduğu her şey idrâk sahibi için sevimlidir. Anlayışında acı duyduğu her şey de onun için sevimsizdir. Lâkin ne zevk, ne de üzüntü duymadığı şeylere gelince; bunlar mahbub ve mekruh olarak vasıflanmazlar. Demek ki zevk alınan her şey, zevk alan için sevimlidir, demek, gönül ona meyleder demektir. Sevimsizdir demek, gönül ondan nefret eder demektir. Demek ki sevgi, gönlün zevk aldığı şey'e meyletmesi demektir. Bu meyil kuvvetleşirse, buna aşk derler. Buğz da, eziyet edici ve zorluk veren şeylerden tabiatın nefret etmesidir. Kuvvetleşdiğı vakit buna Makt derler, işte, bilinmesi gereken muhabbet ve sevginin aslı budur.

İhyâu 'Ulûmî'd Dîn, İmâm-ı Gazâlî

 Yahya b. Muaz: "Muhabbet ile bir hardal danesi kadar ibâdet, sevgisiz yetmiş senelik ibâdetten, benim için daha makbuldür" dedi.

İhyâu 'Ulûmî'd Dîn, İmâm-ı Gazâlî

 "Biz, aşkın hareketli ve hırçın kadınlarda daha çok olduğunu sanırdık. Fakat işin bunun aksine olduğunu gördük: Aşk, -eğer ahmaklıktan kaynaklanmıyor ise- sakin olan kadınlarda daha çoktur."

Müdâvâtü'n-Nüfûs, İbn Hazm el-Endülüsî

Aşkın hikayesi, aslında Adem’in hikayesidir; zira Allah kadını onun kaburgasından var etmiştir. Bu yüzden aşkın ilk nişanesi, erkeğin sanki sevdiği kadın bir kemiğini kırmışçasına sızı duymasıdır... Aşkta kadim olan her şey "akıl dışı" bir mahiyet taşır; yeni olan her şey ise "anlaşılmaz" bir sır gibidir. 

Vahyü'l-Kalem, Mustafa Sadık Er-Râfîi

 "Ne yapacağımı, bu halin beni nereye götüreceğini sorma, bende artık kuvvet yok, akıl yok, düşünce yok, yalnız aşk var. Mavzer kurşunu gibi çarptığını yere seren bir aşk..."

Değirmen, Sabahattin Ali

 - Benim alakam var!

- Kime?

- Bir halayık parçasına!..

...

- Çocukluk...

- Olsun. Gönül muhabbete karşı daima çocuktur.

Sergüzeşt, Samipaşazade Sezai

 Neden böyle güzelsin hala? Yoksa  ele avuca sığmayan ölüm mü aşık oldu sana?

Romeo ve Juliet, William Shakespeare

 "Her insanın kendisi için kaygılanarak değil, sevgiyle yaşadığını öğrendim."

İnsan Ne ile Yaşar, Lev Tolstoy

 Akılla aşk nasıl geçinebilsin?.. Akıl, kemmiyetin uşağı; ve aşk, keyfiyetin meczubu..

Mümin - Kâfir, Necip Fazıl Kısakürek

İhtiyacım olan bir beden değil, İhtiyacım olan şey aşk, sevgi.

Dikkat! Aşk Çıkabilir, Asude   

Bazen aklım almıyor; onu yalnızca ben, hem de öylesine içten, öylesine dolu dolu severken, ondan başka hiçbir şey görmez, bilmezken, ondan başka hiçbir varlığım yokken, nasıl olur da onu bir başkası da sever, sevebilir?

Genç Werther'in Acıları, Johann Wolfgang Von Goethe

 “Aşkta yalvarmak ve istemek olmamalıdır...”

Uykusuzluk, Henry Miller

 Onun açısından sözler gözüyle gördüğü güzelliği yok ediyordu.

Anna Karenina, Lev Tolstoy

Gözünüzün rengi nasıldır bilmiyorum,

Çünkü ne zaman baksam gözlerim kamaşıyor.

Bütün Şiirleri, Sabahattin Ali

 - Benim alakam var!

- Kime?

- Bir halayık parçasına!..

...

- Çocukluk...

- Olsun. Gönül muhabbete karşı daima çocuktur.

Sergüzeşt, Samipaşazade Sezai

 Neden böyle güzelsin hala? Yoksa  ele avuca sığmayan ölüm mü aşık oldu sana?

Romeo ve Juliet, William Shakespeare

“Kendinle, istediğin şeylerle ilgilen, bırak insanlarla ilgilenmeyi. Nasıl canın yemek istediği zaman yediğin yemekten zarar değil yarar görürsen, yalnızca sevdiğin zaman insanlara zarar değil yarar sağlamış olursun...."

Diriliş, Lev Tolstoy

İnsan asıl birisini sevdiğini anlayınca içinin de kâinatı alacak kadar genişlediğini görüyor.

Kağnı - Ses - Esirler, Sabahattin Ali  

Ama size derim ki, her kim ki bir kadına istek duyarak bakar, o zaten onunla kalbinde çoktan zina etmiştir.

Şeytan, Lev Tolstoy

Ama büyük sevgiler özveri isterdi.

Tanrılar ve Köpekler, Jack London

Benim yaşımda aşk, kimin kollarında öleceğine karar vermektir. Aslında her yaşta öyledir.

Ruhi Mücerret, Murat Menteş

 Ah sultanım ben aşktan ne aldım

Gönül taş bahçe

Gülce, Ömer Lütfi Mete 

Sevgili Dost, Herkesin seviyormuş gibi yaptığı, ancak sevginin ne olduğunu pek az kimsenin bildiği bir zamanda yaşı yoruz. Belki de bütün zamanlar böyleydi.

Posta Kutusundaki Mızıka, A. Ali Ural

“Aşk öldürmez.. Eğitimsiz, bencil, ruhsal olarak gelişmemiş insan öldürür. Sorun aşkta değil, sorun nasıl seveceğini bilmeyen insanda.”

Aşkımız Eski Bir Roman, Ahmet Ümit

 

Oysa aşk, aklın ötesinde, üstündeydi.

Martin Eden, Jack London 

Ne güzel şey hatırlamak seni, yazmak sana dair.

Henüz Vakit Varken Gülüm, Nazım Hikmet

Birisine onu sevdiğinizi söylediniz mi, artık ondan saygı beklemeyin.

Araya sevgi girince efendilik ortadan kalkar!"

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şirâzî

Bilmek, akılla gerçekleşebilecek bir şey, ama olmak ve bulmak, aşkla ve nasiple gerçekleşiyor.

Âleme Bir Yâr İçin Âh Etmeye Geldik, Kemal Sayar 

 Asıl güzellik gayp âlemindedir, güzelliği ve aşkı orada ara.

Mantıku’t-Tayr, Ferîdüddin Attâr

Aşk, özüne uzak düşen sesler ona karıştı mı,

Aşk değildir artık.

Kral Lear, William Shakespeare

 Kalbinde sevgi taşıyan, kalbinde Tanrı'yı da taşır çünkü sevgiyi yaratan Tanrı'dır.

İnsan Neyle Yaşar?, Lev Tolstoy

  "Kadının kaderi hakkında erkeğin zihniyeti ne olacaksa kadın terbiyesi de ona bağlı olacaktır."

Kadının Ruhu, Lev Tolstoy

 Seven Tanrı’ya; Tanrı, sevene yaklaşır. Sevgiyi var eden sadece O’dur çünkü.”

İnsan Neyle Yaşar?, Lev Tolstoy

 

 insanların bütün sabahlarını merak ederim

gök hırpalanmaktadır merakımdan

ıtır kokan benim yumruklarımdır

benim kavgamdır o, aşk diye tanınan.

Çatlıycak Kadar Aşki, İsmet Özel

 Aşıklar Kitabı'nda, anlatıldığına göre bir zamanlar bir âşık vardı. Kadını senelerce ama senelerce sevdi durdu. Zaman zaman yanına gider gelirdi de. Ama hiçbir gün aralarında hiçbir şey geçmedi. O adam daha sonra dedi ki:

— Karanlık bir gecede ayasının beyazlığını gördüm, elimi elinin üstüne bastırdım. Bana,

— Sakın ha, dedi. Düzgün olanı bozma!..

... aşkın berraklığı üzerindeki haya perdesindedir..

Kitâb-ı Aşk, İskender Pala

 En büyük, en görkemli sihir, birini sevebilmektir.

Beni Onlara Verme, Tarık Tufan

Aşkın has olanı bir karşılığı olup olmadığıyla ilgilenmez. Has aşk, tutulduğu varlıkta bir değeri var mı yok mu umursamaz.

Yeşil Peri Gecesi, Ayfer Tunç

 Yalnız seni sevenleri sevmek muhabbet değil, mübâdeledir (değiş tokuştur).

Tiryaki Sözleri, Cenap Şahabettin

 Sizi ahlâken yükseltmeyen aşk, emin olunuz ki bir tarafından kirlidir.

Tiryaki Sözleri, Cenap Şahabettin

 Merkezinde kuvvetli bir aşk bulunmadıkça hayatınız ne tam bir saadet olur, ne hakiki bir facia.

Tiryaki Sözleri, Cenap Şahabettin

 Halbuki sevgi, ayrık otları gibi rastgele büyümemeli kalbimizde . İtinayla seçilmeli toprak; ağacı görmek istediğimiz yere ekilmeli tohum. Çünkü toprak tohumun kıymetini bilirse izin verir dışarıya çıkmasına.

Posta Kutusundaki Mızıka, A. Ali Ural

 - Ben sizi seviyorum, Emest.

- Ben de, diyor mezarlık bekçisi. Ölesiye.

İntihar Dükkânı, Jean Teule

 Sen aşkın ne olduğunu bilir misin adaşım, sen hiç sevdin mi?

Değirmen, Sabahattin Ali

"Beni öldüren sevgili şimdi yanıma geliyor.

Galiba onun da kurbanına gönlü yandı!"

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

 “Bir sevgili âşığına şöyle söylemiş:

Sen kendi itibarını düşünürsen, benim senin yanında ne kıymetim kalır?”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

 “Gönlünü bir güzele kaptıran, sakalını başkasının eline vermiş demektir.”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

“Eğer ayrılık günü kederden ölmezsem, beni gönülden seven biri sanmayınız!”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

 “Âşıklar su içmezler demem, içerler.

Fakat Nil kenarında olsalar bile, içtikçe susuzlukları artar.”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

 Tanrı’nın çılgın aşığı, yılda otuz bin dolar için değil; tek bir buse için her şeyi yapabilirdi. 

Martin Eden, Jack London

Nerdesin,

hayatımın bağrındaydın oysa…

Güllerin Aydınlığından, Adonis

 “Aşkla sabır bir arada olmaz.”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

"- beni kimi sevdiğin hiç ilgilendirmez.. beni sevmek ilgilendirir.. kim olduğu saklanabilir.. ama sevgi saklanamaz..."

Kırılmadık Bir Şey Kalmadı, Özdemir Asaf

Sevgi eksikliği dünyaya küskün, kendini değersiz bulan, kendini ve insanları sevmeyen kişiler ortaya çıkarır. 

İnsan İnsana, Doğan Cüceloğlu

 "Sevdiğinden uzakta olunca insan

Geçmek bilmiyor saatler, dakikalar..."

Othello, William Shakespeare

“Aşk savaşında gücün yettiği kadar dayan, kaçma.

Sâdî diridir, çünkü onu aşk öldürdü.”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

"Aşk güzelin sevgisi değildir. Tam tersine aşk güzelliği var etmektir."

Farabi - Var mısın ki Yok Olmaktan Korkuyorsun?, Mesud Topal

“Aşk beni yakar, kül eder, toprak eder diye korkma.

Aşk seni helâk ederse, ebedî olursun.”

Bostan ve Gülistan, Sâdî-i Şîrâzî

 Aşk her zaman davetsiz bir konuktur. Rastlantı ete kemiğe bürünür, tutku bükemediği eli öper.

Yüzüncü Ad, Amin Maalouf

"Konuşmak değil, sevmek istiyorum."

Martin Eden, Jack London

Sevginin olmadığı bir yerde mantık da olmaz.

Yeraltından Notlar, Fyodor Dostoyevski

Sesin ki dansıdır kelebeklerin

Şiirler, Akif İnan

"Birini seversen eğer, olmasını istediğin gibi değil, olduğu gibi, her şeyiyle seversin."

Anna Karenina, Lev Tolstoy

“Bir kadının yüzüne bakıp sarhoş olacağımı hiç sanmazdım.”

Martin Eden, Jack London

Galiba aşk, utanç duyusunun ortadan kalkması demek.

Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm, Zülfü Livaneli

 Âşık olunca maksat incisini buldum dedim. Bu denizin ne kanlar saçan dalgaları varmış, bilmedim!

Hâfız Dîvânı, Hâfız-ı Şirâzî

 Sevmek çok hoş bir duygu. 

Martin Eden, Jack London   

Sevmek insanca bir şey, ancak insanca sevmeyi bilmek lazım. 

Genç Werther'in Acıları, Johann Wolfgang Von Goethe

Kendine rağmen aşk denilen o şeye sâdıktı.

Martin Eden, Jack London

   Aşktan payımı ise geçmişte aldım.

Martin Eden, Jack London

Ey karşılıksız içtenlik, her aşkın üzerinde oturduğu kaide sensin, bilirim.

İnsanın Acısını İnsan Alır, Şükrü Erbaş

‘Sen aşk, ne zapturapta gelmez,

Ne delişmen şeysin sen.’

On İkinci Gece, William Shakespeare

Sadece sevdim seni. O kadar çok sevdim ki, bırak senin gibi capcanlı bir kadının kalbini taşı bile eritmeye yeterdi aşkım.

Martin Eden, Jack London

“Aşkının hayal gücüyle onu fazlasıyla kutsallaştırmış, bedensel bir yakınlık kuramayacak ölçüde mukaddes ve ruhani kılmıştı.Onu uzaklaştıran ve kendine imkansız görünmesini sağlayan, aslında Martin’in kendi aşkıydı. Arzu duyduğu tek şeyden, kendini aşkıyla mahrum etmişti.”

Martin Eden, Jack London

Allah seni üstün kılsın! Bil ki, sevgi (hubb) ilâhî bir makamdır.

İlâhî Aşk, Muhyiddin İbn Arabî

''Ben seni ne kadar sevdiğimi başka kadınları gördüğüm zaman anlıyorum.''

Eylül, Mehmet Rauf

Aşk gizemli bir şarkıdır

Dinleyemediğim

Yağmur, Nurullah Genç

Seni sevmenin büyüklüğü başımı döndürüyor.

Leylim Leylim, Ahmed Arif

Aşk, gözyaşlarıyla yıkandığında, saftır, güzeldir ve sonsuzdur!

Kırık Kanatlar, Halil Cibran

Yalnız aşk yoluyla Allah’a ulaşılır.

Var Olmak, Nurettin Topçu

 Zaten aşk hesapsız kitapsızdır, ne vakit uğrayacağını kendisi karar verir.

Hayallerine Sarıl, Gülüzar Yıldırım

Bence insanlar aşkın gücünü tam olarak anlamış değil, anlasalardı eğer onun için görkemli tapınaklar ve sunaklar inşa eder, en gösterişli adaklarını ona sunarlardı.

Şölen, Platon (Eflatun)

 Așk büyük bir tanrıdır, güzel şeylerin așkıdır.

Şölen, Platon (Eflatun)

 Seviyorum seni ben. İnsan sevdiğini olduğu gibi sever, olmasını istediği gibi değil.

Anna Karenina, Lev Tolstoy

Aşk hiçbir zaman yoksulluğa düşmez ya da varlık içinde yüzmez.

Şölen, Platon (Eflatun)

 Sevda savaşında her âşık kendi ipini kendi çeker.

Sevincini Bulmak, Mustafa Kutlu

 Eğer aşkı öğrenmek istersen önce elemi yaşamalısın....

Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk, İskender Pala

 Güç ve iktidar savaşının olduğu bir yerde aşk yaşanamaz çünkü aşk kendisi de dahil hiçbir iktidarı kabul etmez.

Hayata Dön, Gülseren Budayıcıoğlu

“Akıl vadisinin ötesindeki dağların zirveleriydi aşkın memleketi.”

Martin Eden, Jack London

Aşk, herkesi iyi bir insan haline getirir.

Dorian Gray'in Portresi, Oscar Wilde

 “Aşk! Aşk her şeydir; en kıymetli elmastan üstündür, bir kızın tek servetidir aşk!”

Yeraltından Notlar, Fyodor Dostoyevski

Sus artık; bu kadar kederlenme, gam yeme! Âşık olan nefis, artık nefs-i emmare olmaz; insanı kötülüğe götürmez,meyl ettirmez! 

Dîvân-ı Kebîr, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Âşık hasta olur ama, ölmez; ay zayıflar, hilal olur ama, yıldız olmaz!

Dîvân-ı Kebîr, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

 Bir yerde aşk fazlalaştı, derdi arttırdı mı orada ne Ebû Hanîfe bir ders verebilir, ne Şafîî.

Mesnevi-i Şerif, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

 "Varlık aşka yapışıktır ve aşktan nasibi olmayan hiçbir varlık yoktur..."

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Ben âşık olmayan kişinin insanlığını inkâr ederim... 

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Aşk, ne de güzel bir günahtır ki, ona tövbe etmek kâfirliktir. O öyle bir günahtır ki, ne arkasında kaçıp kurtulacak bir yol vardır, ne de önünde oturup dinlenecek bir durak vardır....

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

"Kimin aşka meyli yoksa o kanatsız bir kuş gibidir, vah ona...."

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Her kim aşkı tarif ederse, aşkı tanıyamamış demektir...

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Aşk, hayat suyudur, bu suya dal. Bu denizin her damlasında başka bir hayat, başka bir ömür var....

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Bilir misin, aşkla aşina olmak, tanışmak nedir? Gönül isteklerinden tamamıyla sıyrılmak, ayrılmaktır!

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

 Hakiki aşk, gönüldeki şeytani hayalleri ve vesveseleri temizler...

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

... İbn-i Arabi, Fütuhat-ı Mekkiyye'de diyor ki: Her kim aşkı tarif ederse, aşkı tanıyamamış demektir.

Aşktan Doğduk Biz, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

 "Aşk ateşi içinize düştü mü koşun onun peşinden, yolları sarp ve gidilmesi zor olsa da bırakmayın peşini, koşun."

Ermiş, Halil Cibran

Sevmek ölümü yenmektir.

Çiçek Senfonisi, Özdemir Asaf

Ala Gözlüm

Ala gözlüm, senden ayrı geceler.

Bir il kimi uzun olur neyleyim?

Bağçamızda qızıl güller her seher,

Tezden açır vaxtsız solur neyleyim?

 

Nergizlerin gözü yaşla dolanda,

Benövşeler baxıb qemgin olanda,

Qerenfilin gözü yolda qalanda,

Yasemenler saçın yolur neyleyim?

Çiçeklerin çekir gözü intizar

Ayrılıqdan beter dünyada ne var?

Yaz axşamı seni bil ki, bu nigar,

Hezin-hezin yada salır neyleyim?

 

Tez gelesen, belke elac veresen,

Sünbüllerin saçın yığıb höresen,

Çiçekleri gelib özün deresen,

Yolda qalib baxışları neyleyim?

 

Çiçeklerin çekir gözü intizar

Ayrılıqdan beter dünyada ne var?

Yaz axşamı seni bil ki, bu nigar,

Hezin-hezin yada salır neyleyim?

*

Ela Gözlüm (Türkiye Türkçesi)

Ela gözlüm, senden ayrı geceler

Bir yıl gibi uzun olur neyleyim?

Bahçemizde kızıl güller her seher

Erken açar vakitsiz solar neyleyim?

Nergislerin gözü yaşla dolduğunda

Menekşeler bakıp da gamlandığında

Karanfilin gözü yolda kaldığında

Yaseminler saçın yolar neyleyim?

Çiçeklerin çekiyor gözü intizar

Ayrılıktan beter dünyada ne var?

Yaz akşamı seni bil ki, bu nigar*

Hazin-hazin yad eder neyleyim?

 

Tez gelesin, belki ilaç veresin

Sümbüllerin saçın yığıp öresin

Çiçekleri gelip kendin deresin

Yolda kalmış bakışları neyleyim?

 

Çiçeklerin çekiyor gözü intizar

Ayrılıktan beter dünyada ne var?

Yaz akşamı seni bil ki, bu nigar

Hazin-hazin yad eder neyleyim?

Nigâr Refibeyli

(Şair Resul Rıza'nın eşi olan şair Nigâr Hanım'ın bu şiiri eşi hastanede yatarken derin bir özlemle yazdığı söyleniyor. Nitekim Nigâr hanım büyük bir aşkla bağlı olduğu eşinin ölümünden tam 100 gün sonra yaşama veda etmiştir.)

*

Alagözlüm (Neyləyim), Akif İslamzadə / 1982

 Var olmak için yok olmak lazım, parça bütüne kavuşacak ki hasret dinsin.

Jurnal - Cilt 1, Cemil Meriç

Ömrün beş mevsimi var.

Aşk, hasret, yalnızlık, vuslat ve hüzün,

Sahi, sen hangi mevsimdesin...

Hüsn-ü Aşk, Şeyh Gâlib

 

*

Şalvar Davası, 1983

Yönetmen Kartal Tibet

Yapımcı Engin Karabağ

Senarist Başar Sabuncu

Oyuncular Müjde Ar, Şener Şen, Halil Ergün, Pembe Mutlu, İhsan Yüce, Sevil Üstekin

Müzik Atilla Özdemiroğlu

Görüntü yönetmeni Çetin Tunca

Yapım yılı 1983

Çıkış tarih(ler)i Kasım 1983

Süre 90 dakika

“Dünya kuruldu kurulalı bilinir: Aşk, derinliğinin farkına ancak ayrılık saati gelip çattığında varır.”

Bilgelik Kitabı, Halil Cibran

 Aşk senin, benim için bıçak olmandır, kendimi içten içe kanırttığım.

Milena'ya Mektuplar, Franz Kafka

 Gönül kimi severse güzel odur.

Karamazov Kardeşler, Fyodor Dostoyevski

 Seven kişi kırgınlığını kolay unutur.

Beyaz Geceler, Fyodor Dostoyevski

 Aşk, insana kalbinin yerini öğretiyor.

Su, Buket Uzuner

 Mecnûn ve Devesi

Mecnûn, Leylâ’sının köyüne gitmek için dişi bir deveye bindi. Bir süre yol aldılar. Mecnûn’un bütün derdi, sevgilisinin köyüne bir an önce ulaşmaktı. Dişi deve ise geride bıraktığı yavrularını düşünüyordu. Onun da tek derdi, bir an önce geriye dönüp yavrusuna kavuşmaktı.

Mecnûn bir an dalıp gittiğinde deve geriye döner, köye yavrularına kavuşmak için koşmaktaydı. Mecnûn kendine geldiğinde, devenin yönünü tekrar Leylâ’nın köyüne doğru çevirirdi.

Bu yolculuk iki-üç gün böyle, iki ileri bir geri devam etti. Mecnûn yıllardır yollardaymış gibi şaşırıp kalmıştı. Baktı ki bu yol böyle bitmeyecek, devesinden indi ve, ”Ey deve! İkimiz de âşığız, ama sevdiklerimiz farklı yerlerde. Biz birbirimizle yol arkadaşlığı yapamayız. Beraberliğimiz ikimizi de hedefe ulaştırmayacak. En doğrusu biz yollarımızı ayıralım” dedi ve deveyi serbest bıraktı.

Bu hikâyede Mecnûn insan ruhunu temsil eder. Ruh rabbine âşık olduğundan ona doğru gitmek ister. Fakat nefis devesi ona devamlı engel olur. Deve maddî arzuların peşinden koşan nefsin sembolüdür.

*Mesnevi, Mevlânâ

 O Sevgili’yi ben benden isterim ve O her zaman (ezelde ve ebedde) benim yanımdadır, O nasıl benden gizlendi, hayret ediyorum” 

Hakîkî Mâşûk’un esmâ, sıfât, ahkâm, efâl ve zâtıyla berâber kendisiyle olduğu halde nasıl O’nu idrâk edemediğine hayret eden İbnü’l-Fârız’ın bu ifâdelerini Nâblusî, َِو َ ْنَُحْْنُ َأ َ ْق َْرَُبُ ِإ ِ ْل َ ْيُْهِ ِمِْنْ ِحَ ْبْلِ اْل َْو َ ر ِ يْد “Biz ona şahdamarından daha yakınız” (Kaf: 50/16) âyeti ile açıklar. Bu hayret, yakınlığın nasıl olur da kendisinden gizlendiğine karşı duyduğu hayrettir. Ankaravî bu şaşkınlığın sebep olduğu gaflet durumunda bulunanların şu kimseye benzetildiğini ifâde eder: “O kimse şaşkın ve şeydâ bir durumda bir yere giderken, kendi elbisesine benzer bir kıyâfet giymiş ve beline kabak asmış birini görünce şöyle der: Ne acâip şey, bu benim, o halde ben kim olabilirim?”

 Fârız’ın Kasîde-i Tâiyye’sinde Seyr u Sülûk (Nâblusî Şerhi Bağlamında), Zeliha Öner

 “Hakîkî Mâşûk’un muhabbeti sebebiyle ölümüm, zevkli bir hayattır; Sevgide ölmezsem kederle yaşarım”

Fârız’ın Kasîde-i Tâiyye’sinde Seyr u Sülûk (Nâblusî Şerhi Bağlamında), Zeliha Öner

 “Ey Genç (fetâ), sevgiyi hicâb gören kimsenin hükmüyle ben o sevgiden ayrıldım, hevânın (muhabbetin) fenâ bulduğu bir mertebedeyim.” 

Muhabbet, muhib ve mahbûb arasında “gayriyet” iktizâ eder. Gerçekde, işâret edilen “itthâd”da bu yoktur. Allah yolunda sâlik mürîdin mertebesi, ikisi arasında hicâbın bulunması içindir. Buraya kadar İbnü’l-Fârız’ın aşk ve muhabbet ile sülûkün yüksek bir mertebe olarak sunmasından sonra, hakîkatte sevgi ve aşk ile sülûkün ikilik olduğunu, bunun üstünde bir hâlin bulunduğuna işâret edildiği görülmektedir. Aşk ve muhabbet, sûfînin seyrinde geçilmesi gereken bir mertebedir. İbnü’l-Fârız yaşadığı yüksek tecrübenin aşkın ötesinde olduğunu, kendisinin bu aşk mertebesini geçtğini şu beyiti ile ifâde eder:

“Aşk sınırını geçtim, ittihad mîrâcından geçerken sevgi kerih görülen (buğzedilen) gibidir.”

Nâblusî, İbnü’l-Fârız’ın bu beyitte “muhabbet ve aşk benim yanımda buğz menzilindedir” demekle ikilik (isneyniyyet) ve vücûdda sevilen (mahbûb) ile müşâreket (ortaklık) dâvâsının gizli şirk olduğunu, gerçek mahbûbun böyle bir çekişmeye râzı olmadığını belirtir. Hak Teâlâ’nın ُيُُحِ ْبَُهُُمْ َو َ يُُحِ ْبَُوْنَُه  “Onları sever, onlar da O’nu severler” (el-Mâide: 54)  âyetinde, tefrika zamirlerle; cem‘ vasıfladır. Muhabbet vasıftır. Dil bilimciler, Allah Teâla için mef’ûlün-bih (nesne ) olmayacağını, ancak fiil ve fâil ile cümle kurulabileceğini belirtirler. Nâblusî, İbn Hişâm’ın Kitâbu muğnî isimli eserinden misaller gösterir. Meseleyi dil bilimsel metodla îzâh eden Nâblusî, bu beyitle işâret edilenin, kâmiller için muhabbetin, makbûl kabûl edilmediğidir. Muhabbet, seven ve sevilen arasında bir nisbettir. Bu ise, mugāyereti gerektirir. Mugāyeret ise bir yönde gizli şirk olduğundan, hakîkî muvahhid için buğz edilmeyi gerektirir. Her ne kadar muhabbet yüksek bir mertebe ise de ahadiyet mertebesinin aşağısındadır. Vâhidiyet mertebesinde olan, seven ve sevileni aynı görür. Beyitte geçen “ittihad” mertebesi de bir yönden “muhabbet” gibi cem‘ül’l-cem‘ mertebesinde olanlara nisbetle hicâbdır.

Fârız’ın Kasîde-i Tâiyye’sinde Seyr u Sülûk (Nâblusî Şerhi Bağlamında), Zeliha Öner

 “Aşk yüceliklerinin mülkü benim mülkümdür, askerlerim mânâlardır ve tüm âşıklar benim tebaamdır.”

Fârız’ın Kasîde-i Tâiyye’sinde Seyr u Sülûk (Nâblusî Şerhi Bağlamında), Zeliha Öner

"aşkın bir adı da yorulmamaktır..."

I a. erdem bayazıt

I aşk risâlesi

*

(https://youtu.be/xLNQxtnQ8TY?si=SG2qec_h5TKL-3AA)

*

AŞK RİSALESİ 

 

Dirilmek yeniden

Yerin uyanması gibi, kımıldaması gibi toprağın

Bulutları yarması gibi gün ışığının

Yağmurun ansızın boşanması

Binlerce kuşun bir anda parlaması havalanması

Erimesi gibi karların ve buzulların

Patlaması gibi dal uçlarında tomurcukların.

Dirilmek yeniden

Yüzyıl süren bir berzahtan geçmişiz gibi

Kandan kinden öfkeden

Üstümüze bir sağnak boşanmış gibi

Sürekli lekelendiğimiz, çözülmeye terkedildiğimiz

Bir bataktan çıkar gibi.

Yürürken, otururken, yatarken

Hep çürümek durumunda kalmış

Duyduklarımızdan dolayı kulaklarımız

Gördüklerimizden ötürü gözlerimiz

Dokunduklarımız için ellerimiz.

Belli bir bozgun yaşamışız

Her şeye ölüm dadanmış sanki

Kadınlar ki anne olmamak için direniyorlar

Erkekler ki savaşmayı tümden unutmuşlar

Çocuklar zaten hiç çocuk olmuyorlar

Çocukluk kalkmış dünyadan gibi

Her çocuk antik çağ filozoflarından bir kalıntı sanki.

Aşkın son saltanatını yaşamak için mi ey kalbim

Ruhun serüvenine bir kale olmak için mi?

Bu başkaldırma kanatlanma.

Durmadan geçiyordu o zamanlar

Üstümüzden tanklar, toplar, binler tonluk arabalar

Boğuk bir ses, madeni bir böğürme

Bir metropol devinin içimiz titreten iniltisi

Ta uzaklarda şehirlerin üstünde kımıldayan

Bir korkunun yüreğimizde biriken tedirginliği

Bir sam yeli gibi bedenimizi yüzümüzü saçlarımızı

Yalayarak

Çekiyordu bizi ve herkesi.

Ama sen uzaklardaydın ey kalbim

Uzaklardaydın, sevdiğim uzaklardaydı

Ayın ve yıldızların çağlayarak

Berrak şelaleler yaparak

Coşku içinde aktığı

Bir yerlerdeydi.

Hani bir gün bir çobana rastlamıştık

Kavalıyla bir sümbülü emziriyordu

Adı ferhat mıydı neydi

Koyunların, kuşların, böceklerin ve çiçeklerin

Sadakatten mest oldukları

Her birinin gözlerinde

Kaybolur gibi, kayar gibi

Dalıp gittiğimiz o saadet evreni

Kayaların yüzlerinden okuduğumuz o ebedi bilinç

Bizi çekip almıştı kılcal damarlarımızdan.

Yaslan göğsüme sevdiğim

Benim gönlüm gök gibidir açık deniz gibidir

Pas tutmaz benim içim

yeryüzü gibidir toprak gibidir

Sen ki bulut gibisin

Ay gibisin, güneş gibisin bazen.

Usul usul inen

Yağmur tıpırtılarını

Dinler gibi

Dalıp gitmiştik

Sen konuşuyordun

İpil ipil yağan bir yağmur gibi konuşuyordun

Onlar ki konuklarımızdı

Adları Keremdi, Yusuftu, Kaystı

Hepsi de ezelden tanıdıktı dosttu.

( Ara Çağrı )

Sen bir taze haber gibi gelmiştin, unutmadım

Her gelişin bir taze haberdi, unutmadım

Aşktı alıp verilen altın bir vakitti yaşadığımız

Bir muştuyu algılamanın sürekli gerilimiydi sanki

unutmadım.

Can oynanırdı evlerde yollarda meydanlarda

Can alınıp can verilirdi hiç unutmadım

Sen uyurdun, uykun bir tepeden seyredilen uçsuz bir vadi

Kıyısından seyredilen bir denizdi sanki, unutmadım.

Ah sevgili! Hayat görünürdü kapından, bir çırpınış

yüreklerimizde

Sen evinden çıktığında güneşler doğardı içimizde

unutmadım.

Toprağa düşen tohum, onda gizlenen renk şekil koku

Senin için biçimlenirdi renklenirdi kokardı senin için

unutmadım.

Ebedi masum çocuklar zamanın solmayan çiçekleri

İstemişlerdi de ezan okumuştu Bilal bir sabah

unutmadım.

O dirildi, O dirildi diye birden çalkalanan sokaklar

Ölüm ki sonsuza açılan bir kapıydı hiç unutmadım

Ey aşk ey dirilik soluğu ey evrenin hareket kaynağı

Nasıl unuturum nasıl unuturum hiç unutmadım.

Haydi gel sevgilim

Uzanalım toprağın altına

Çiçekler mayalansın göğsümüzde

Bu akıp giden, bu kör gidip yol giden

Kalabalıkları bu insanları

Ezen çiçekleri, bir kere bile farkına varmayan

Dökülen bu yıldızları yağmur birikintilerine

Çiğneyerek geçen bu adamları ve kadınları

Uyarmak için, bir an durdurmak için

Bu bizi terkeden, bacaları öksüz ve boynu bükük

Bırakıp giden leylekleri, o güzelim hacı leylekleri

İçimizde sonsuzluk kavislerinden izlerini taşıdığımız

Ama şimdi kendimizi zorlasak da

anımsayamadığımız tasarlayamadığımız

o kırlangıçları

Ah tekrar dönülebilir mi? yaşayabilirmiyiz,

Uzansak yerin altına ve toprak olsak.

Haydi gel sevgilim

Bir daha deneyelim

Bir kere daha kesmek için yolunu kalabalıkların

Yüreğimizden, gönlümüzün derinliğinden

Vermek, hep vermek için

Çünkü dağıttıkça çoğalır bizim zenginliğimiz

Aşkın bir adı da berekettir

En iyi anlatandır o

Hıra’da bir mağarada

Gözden döküleni

Gönülden geçeni.

Ah hep o kelimeyi bulmak için bütün bu

Çabalarım

Seni çağıracak olan.

Nasıl da unuttuk

Oysa daha anar anmaz adını

Ansızın patlayan bahara

bir pencere açmışız gibi

Kış ortasında çıkıveren güneş gibi

Birden sıyrılıverip bulutlardan

Üryan görülen can gibi

Doldururdun içimizi

Ve eviçlerimizi.

Ah oruçlu bir ağustos vaktinde

Bir kayanın dibinden kaynayan

Soğuk ve berrak sulara

Uzanıp kana kana

Avuç avuç alıp

Yüzümüzde, içimizde

Duyduğumuz

Gibi

Aşk.

Ah bir yalnızlık vaktinde

Herkesle birlikte olduğumuz

Gene de yalnız olduğumuz

Bir parkta

Ta uzaklardan gelir gibi

Bir tamburdan bir ezginin

Bizi bizden ve herşeyden

Alıp götürdüğü gibi

Aşk.

Haydi gel sevgilim gene arayalım

Makam-ı İbrahimde rastlanan ayak izlerini

Dedesinin elinden tutup Kubays dağına götürdüğü

Yüzüsuyu hürmetine yağmur istediği

Yeryüzünün bereketlenip çiçeklerle bezendiği

Develerin coşarak çöllerde

Ayak sesleriyle şiirler bestelediği

O vakitleri.

Haydi gel bir daha bir daha

Arayalım

Herkesin ve herşeyin uykuya vardığı

Bir vakitte

Gürül gürül

Bardaktan boşanır gibi

Yeryüzünü ve gökyüzünü

Dünyanın bu yüzünü ve öbür yüzünü

Geceyi ve gündüzü

Dolduran

Yüreğimizi kuşatan

O kitaptan

Okunanı.

Yaşamak, avını gözleyen

Sessiz gergin

Soluk soluğa

Bir atmaca

Sağ elimin

Parmakları ucunda.

Ve ölüm

Bir güvercin

Beyaz

Süzülen masmavi gökten

Berrak sulara.

Bir yıldız kayıyor kayıyor kayıyor

Bir dal uzuyor uzuyor

Bir gül kanıyor bir seher vaktinde

Yanıyor bir ateş için için

İçimde içimin de içinde

Bir ezgi dönüyor dönüyor dönüyor

Bir ney eriyor dudaklarımda

Aşkın bir adı da yorulmamaktır.

Ankara, 1979

Şiirler, Erdem Bayazıt

*

(https://youtu.be/x1cZD5AZnGw?si=GJdvpaBnwspQ2nhG)